Giáo Trình Bồi Dưỡng Hiệu Trưởng Trường Trung Học Cơ Sở Tập 2

Giới thiệu giáo trình ” Giáo Trình Bồi Dưỡng Hiệu Trưởng Trường Trung Học Cơ Sở Tập 2 “

III. ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA TẬP THỂ

1. Khái niệm về tập thể, phân biệt tập thể với nhóm

Quá trình lao động không phải là một tổng số giản đơn những hoạt động song song và độc lập với nhau do những cá nhân tách rời nhau tiến hành. Một đặc trưng cơ bản của quá trình đó là mối liên hệ và tác động qua lại của những người làm việc cùng tham gia vào quá trình đó. Quá trình đó thể hiện ra như là hoạt động phối hợp của những người liên hiệp lại trong các nhóm làm việc và các tập thể lao động lớn hơn. Nhờ sự liên hiệp ấy mà tạo ra được những khả năng mới trong việc giải quyết các nhiệm vụ cụ thể mà kết quả lao động trở thành kết quả tổng hợp.

Về khía cạnh quản lý, vấn đề tập thể thể hiện trên hai giác độ. Một mặt tập thể lao động là đối tượng quản lý, do đó cần phải biết các tính quy luật của sự hình thành và hoạt động của tập thể, cơ cấu và động thái của nó trong mỗi trường hợp cụ thể để tìm ra những phương tiện có hiệu quả nhất tác động đến nó. Mặt khác bản thân hoạt động quản lý trong những điều kiện hiện đại cũng là một hoạt động, tức là tập thể đóng vai trò chủ thể quản lý, do vậy cần có những hiểu biết tương ứng để biết tác động quản lý hình thành như thế nào, nó phụ thuộc vào những đặc điểm gì và những điều kiện nào tác động qua lại đến mọi người và cũng có nghĩa là xác định những phương thức hoạt động phối hợp hợp lý nhất. Chúng ta quen sống và làm việc trong tập thể, quen dùng từ “tập thể”, nhưng ít người chú ý đến định nghĩa tập thể là gì.

Khái niệm tập thể khác với khái niệm khác như đám đông, nhóm, phường hội. Nhóm là một tập hợp gồm những người nào đó. Xã hội có nhiều loại nhóm, phân biệt với nhau nhờ các loại dấu hiệu như: Mục đích và nội dung hoạt động (nhóm lao động, nhóm học tập). Phương thức tập hợp (nhóm sản xuất, nhóm sinh hoạt, v.v…). Về hình thức tổ chức và xuất hiện (nhóm thực tế, nhóm chính thức, nhóm không chính thức…).

Theo tính chất và mức độ tiếp xúc, theo tính chất trực tiếp của các quan hệ của những thành viên của nhóm đối với mỗi cá nhân (nhóm trực tiếp và nhóm gián tiếp). Song dấu hiệu bản chất nhất của nhóm là vai trò của chúng trong đời sống xã hội và liên quan với nó là mức độ rộng lớn của nó. Dựa theo các dấu hiệu này người ta phân thành các nhóm xã hội lớn và các nhóm xã hội nhỏ như: